چهارشنبه ٢٨ شهريور ١٣٩٧
به وب سایت مرکز فرهنگی ایران در استکهلم خوش آمدید.

  

عضویت در سرویس خبری
نام :   
ایمیل :   

 

 

 

سيماي شخصيت علمي استاد مطهري در آيينه انديشه امام خمينی (ره)

 


 

 

 

 

 

 

متفكر شهيد علامه استاد مرتضي مطهري، از نوادر تاريخ علم و فلسفه است. اين انديشمند توانا از نبوغ و استعداد شگرف و خيره كننده اي برخوردار بود. او با سرانگشت تدبير و دانش و بينش ژرف و جامع خويش بسياري از مشكلات عرصه علم و فلسفه را گشود و نسل جوان و دانش پژوه جامعه ما را از چشمه سارهاي حكمت الهيجرعه هاي زلال فراوان نوشانيد.

اين انديشمند توانا را به طرق و روشهاي گوناگون مي توان شناخت و به جامعه تشنه حقايق اسلامي شناساند.

يكي از اين روشها، تعمق در تعابير و توصيف هايي است كه شخصيت هاي والا درباره استاد شهيد و آثار ارزشمند او بر زبان و قلم جاري كرده اند، و از ميان اين شخصيت هاي علمي و فلسفي و عرفاني چه كسي والاتر از رجل عظيم القدر الهي و پيشواي محبوب و جامع علوم و فنون يعني حضرت امام خميني (ره) نگرشي سريع و موجز در تعابيري كه از قلم و كلام حضرت امام خميني (ره) درباره متفكر شهيد استاد مرتضي مطهري تراوش شده است، نسل جوان امروز را به اوج شخصيت علمي و آثار ارزشمند اين انديشمند توانا واقف و آشنا مي سازد.

1. حضرت امام خميني (ره) در پيامهاي خويش به مناسبت شهادت جانسوز اين متفكر ارجمند و نابغه عرصه هاي علم و حكمت، ابتدا با عناويني بسيار بزرگ از او ياد مي نمايد. كساني كه با سيره و روش علمي و اخلاقي حضرت امام خميني (ره) آشنايي دارند به نيكي واقفند كه آن عارف بزرگ الهي در دادن القاب و عناوين علمي و فلسفي و فقهي به ديگران به شدت مراقبت مي ورزيدند و با “تعارف” و به سبك و شيوه “دوستي” و براي “خوش آمد” اين و آن، لقبي به كسي نمي دادند و زبان به تمجيد و تعريف نمي گشودند. حضرت امام در همه مواجهات، چه علمي و چه اخلاقي، چه در سطح حوزه هاي علوم ديني، چه در سطح جامعه و چه در سطح تشكيلات حكومتي و در مواجهه با زمامداران و كارگزاران، همه اظهارات خود را چه به صورت پيام و چه در گفتارها، براساس “حقيقت” و برمبناي رضايت و خشنودي حضرت پروردگار و به دور از هرگونه تصنع و برخوردهاي ظاهري و سطحي و مورد پسند عوام و خواص، تنظيم مي كردند.

تعابير و عباراتي كه در وصف متفكر شهيد آيت الله مرتضي مطهري توسط حضرت امام مطرح مي شدند نيز از اين قاعده كلي و فراگير مستثني نمي باشد. با اين توضيح اجمالي و ضروري به بيان تعابير و القابي كه حضرت امام خميني (ره) در آغازين سطور پيام خويش در فقد استاد شهيد مطرح مي نمايند، مي پردازيم.

حضرت امام براي اينكه شخصيت سترگ اين عالم انديشمند را در ابتداي پيام خويش با عناوين كلي و فراگير مطرح نموده و مردم جامعه به ويژه دانش پژوهان را متوجه اوج ضايعه اي كه در اثر شهادت استاد مطهري به وجود آمده است بكنند، او را “متفكر”، “فيلسوف” و “فقيه عاليمقام” مي نامند:

"اينجانب به اسلام و اولياي عظيم الشان و ملت اسلام و خصوص ملت مبارز ايران، ضايعه اسف انگيز شهيد بزرگوار و متفكر و فيلسوف و فقيه عاليمقام مرحوم آقاي حاج شيخ مرتضي مطهري قدس سره را تسليت و تبريك عرض مي كنم."

دقت و تأمل در اين سه عنوان و لقب علمي كافي است كه هر جوينده دانش و حكمت را به خود آورد و از فقدان انديشمند والايي چون استاد شهيد به حسرت افكند.

2. حضرت امام خميني (ره) درعبارت كوتاه ديگري از پيام خويش به يكي از ويژگي هاي بزرگ شهيد والامقام استاد مرتضي مطهري اشاره مي نمايند، ويژگي بزرگي كه آثار عميق و فراواني براي جامعه ما به ارمغان آورد و موجب تبيين و معرفي صحيح تعاليم و آموزشهاي مقدس دين اسلام به دور از پيرايش ها و آرايش هاي ناهمخوان با اين آئين حياتبخش گرديد.

حضرت امام درباره اين ويژگي چنين مي فرمايند:

"تسليت در شهادت شخصيتي كه عمر شريف و ارزنده خود را در راه اهداف مقدس اسلام صرف كرد و با كجروي ها و انحرافات، مبارزه سرسختانه كرد."

معرفي و تبيين صحيح و به دور از هرگونه التقاط فكري، و نيز مقابله با كجروي ها و انحرافات و شدت و اصرار فراوان در اين راه پرفراز و نشيب و سرشار از آسيب و زيانها و خطرهاي گوناگون، از ويژگي هاي بسيار بارز و قابل تمجيد شخصيت والاي متفكر شهيد استاد مرتضي مطهري است. اين ويژگي اگرچه در بعضي از آثار ساير انديشمندان اسلامي نيز وجود دارد، لكن آنها از حجم قابل توجهي كه در آثار استاد شهيد به اين امر مهم و حياتي اختصاص داده شده و نيز از دقت نظر و جامع نگري اين عالم والامقام، برخوردار نمي باشند.

استاد شهيد براي اين وظيفه و مسووليت الهي بسيار اهميت قائل بودند و بيشترين سرمايه عمر خويش را براي تحقق اين رسالت صرف نمودند. نكته قابل توجه ديگر اين كه استاد شهيد براي تحقق اسلام اصيل و مقابله با “التقاط” و “انحراف” كه در جلوه هاي مختلف و توسط افراد و جريانهاي فكري و احزاب و سازمانهاي وابسته به “غرب” و “شرق” در سطح جامعه تبليغ و ترويج مي شد، “صراحت” و “شجاعت” و “تسليم ناپذيري” در برابر ارعاب ها و تهديدها را لازم و ضروري و شرط اصلي موفقيت مي دانست و از همين رو در اوج آگاهي و انتخاب و با درك اين مسووليت بزرگ و خطرات ناشي از آن، در اين راه بزرگ گام نهاد.

استاد شهيد در آثار ارزشمند خود اعلام مي نمايد كه اين مسووليت را بسيار گرامي مي دارد و حاضر است در اين راه مقدس در خون خويش غوطه ور شود و به درجه “شهادت” نائل آيد، و ديديم كه چنين شد و استاد مطهري در حالي كه به مسووليت عظيم الهي خويش به نيكي عمل نمودند و اسلام را از دستبرد تحريف و التقاط و انحرافرهايي بخشيدند و با كجروي ها مقابله كردند، به آرزوي ديرين خود نائل آمدند و به مقام والا و وصف ناپذير “شهادت در راه خدا” دست يافتند.

3. سومين ويژگي شخصيت علمي و آثار ارزشمند متفكر شهيد آيت الله مرتضي مطهري را در توصيف هاي عميق حضرت امام خميني (ره) چنين مي يابيم:

"تسليت در شهادت مردي كه در اسلام شناسي و فنون مختلفه اسلام و قرآن كريم، كم نظير بود."

علامه استاد مرتضي مطهري، يك “اسلام شناس” راستين محسوب مي شد. عنوان و لقب اسلام شناس، از جامعيت خاصي برخوردار مي باشد، همان سان كه دين اسلام از جامعيت ويژه برخوردار است. طبيعي است وقتي واژه و تعبير اسلام شناس را به كار مي بريم بايد صاحب آن احاطه كامل و جامعي نسبت به تعاليم و قوانين اينآئين حياتبخش داشته باشد، زيرا چنان كه اشارت رفت دين مقدس اسلام مشخصاتي دارد كه “جامعيت” از مهمترين #1570;نهاست و به طور طبيعي هر “اسلام شناس” در صورتي اسلام شناس واقعي و راستين محسوب مي شود كه در نگرش به اين دين زندگي ساز و تحقيق و تدقيق در آموزه ها و تعاليم و احكام و قوانين همه سونگر آن، جامع نگر باشد و به تمام زواياي اسلام نظر گسترد و نسبت به همه شوون و جلوه هاي تفكر و معارف و فرهنگ آن احاطه پيدا كند و بتواند آنگونه كه شايسته است به تبيين و معرفي آن به جامعه بپردازد.

متفكر شهيد در اين ويژگي همان گونه كه حضرت امام فرمودند “كم نظير” بود و به فنون و علوم مختلف اسلام احاطه داشت و با زبان و قلم و با شيوايي و زيبايي هر چه تمامتر به شرح و تبيين آن اهتمام مي ورزيد.

وقتي در آثار بسياري از انديشمندان اسلامي نظر مي گستريم، به وضوح مي يابيم كه در آنها به بعضي از ابعاد اسلام پرداخته شده و براساس تخصص ويژه صاحبان اين آثار، همان اندوخته هاي علمي و مهارتهاي كسب شده به عنوان ابزار اصلي ورود در مباحث، به بهره برداري رسيده است، كه البته شيوه صحيح و علمي ورود به اقيانوس بي كران و ژرف اسلام، همين است و اين امر به ميزان اندوخته هاي علمي و تبحر و تخصص هاي اخذ شده انديشمندانبرمي گردد كه در حد و اندازه اي است كه نمي تواند به طور “جامع” و “فراگير” به علوم و معارف اسلام بنگرد.

متفكر شهيد استاد مرتضي مطهري از اين حدود و حوزه ها فراتر گام برمي داشت و به دليل اندوخته هاي فراوان علمي و احاطه كاملي كه به علوم و فنون اسلامي داشت، در “اسلام شناسي” به معناي واقعي كه همانا نگرش وسيع و همه جانبه به همه علوم و معارف اسلامي در تمام شوون زندگي انسان و موشكافي ها و تدقيق و تبيين هاي جامع و همه سونگر مي باشد تبحر و تخصص داشت.

در كتب و آثار ارزشمند استاد مطهري هم اثر “فلسفي” مي يابيم، هم اثر “كلامي،” هم اثر “فقهي،” هم اثر “عرفاني،” هم اثر “تربيتي، “ هم اثر “اخلاقي،” هم اثر “اقتصادي،” هم اثر “سياسي،” هم اثر “اجتماعي،” هم اثر “حقوقي،” هم اثر “تاريخي،” هم اثر “تفسيري” و هم ساير آثاري كه با تعاليم جامع و حياتبخش اسلام پيوند و ارتباطدارند.

اين جامعيت علوم و فنون، آثاري عميق و گرانقدر از او بر جاي نهاد كه به “اسلام” نگرشي فراگير و همه جانبه دارند و هر جوينده علم و دانش و حكمت را در كسب “معرفت و شناخت” نسبت به تعاليم و قوانين و احكام اسلام و درك فلسفه هاي متعالي آنها و پيوند و ارتباطي كه با زندگي و حيات دنيايي انسان در همه شوون مادي و معنوي دارند، به موفقيت كامل و لذت بخش رهنمون مي شوند.

4. گاهي بعضي از تعابير و تمثيل ها براي معرفي برخي از حقايق، ذهن و روح انسان را بسيار سريع و صريح به منظور و مقصود رهنمون مي شوند.

اين حقايق چه مربوط به پديده هاي شگرف هستي باشند، چه مربوط به انسان، و چه مربوط به آثار فكري، در همه حال و در ارتباط با همه چيز، وقتي بر محمل كوتاه ترين و در عين حال گوياترين تعبير و تمثيل قرار گيرند، اثري مي آفرينند كه آدمي در چند واژه كوتاه، به عمق و ژرفاي حقيقت مورد نظر واقف مي گردد.

در عبارات حضرت امام خميني (ره)، تعابيري مي يابيم كه در عين كوتاهي، از ژرفا و عمق و وسعت برخوردارند و از همين رو بايد در آن تأمل كافي روا داشت تا به حقيقت مورد نظر وقوف حاصل نمود.

حضرت امام خميني (ره) براي اينكه اوج شخصيت متفكر شهيد استاد مرتضي مطهري را به نمايش بگذارند، در وصف اين انديشمند چنين مي فرمايند:

"من فرزند بسيار عزيزي را از دست داده ام و در سوگ او نشستمكه از شخصيت هايي بود كه حاصل عمرم محسوب مي شد."

تعبير “حاصل عمرم،” بسيار كوتاه است، لكن از عمق و وسعتيبرخوردار است كه وصف ناپذير مي باشد.اين تعبير از زبان چه كسي مطرح مي شود و چه شخصيتي اعلاممي نمايد كه استاد مطهري حاصل عمر من استطبيعي است كه حضرت امام خميني (ره)، حقيقت هميشه زنده تاريخاست و شخصيتي است داراي ابعاد مختلف و شگفتي زا و داراي احاطهكامل به علوم و فنون و معارف و فرهنگ و انديشه اسلامي و نيز رجلالهي و عارف كامل و واصل و داراي معنويت زلال و تحول آفرين وحياتبخشي است كه در پرتو آن، انسان هاي وارسته و انديشمندانبرجسته و انقلابگران و مصلحان تدبيرگر به جامعه انساني عرضهشده اند و هم اوست كه تحول عميقي در سطح حوزه هاي علميه بهوجود آورد و احياگر تفكر اسلامي در جهان اسلام و زنده كننده تفكرديني و معنويت زلال الهي در چهار گوشه دنياي كنوني است.چنين شخصيت والا و سترگي، استاد مطهري را “حاصل عمرخود مي داند.

حال، خواننده گرامي و هر كاوشگر حقيقت، با توجه به سخن امام،در يك نگاه جامع و كلي و ارزيابي سريع، در مي يابد كه علامه استادمرتضي مطهري را نمي توان و نبايد سهل و آسان معرفي كرد و از كنارآن به سادگي عبور نمود، بلكه اين راه، تأمل مي خواهد و دقت و تلاشو مطالعه و كنكاش.

5. باز هم عظمت شخصيت استاد مطهري و آثار گرانبار و تحول آفريناو را در تعابير و واژه هاي بسيار عبرت زا و آگاهي بخش حضرت امامخميني (ره) به نظاره مي نشينيم.حضرت امام خميني (ره) تعبير و تمثيل ديگري به كار مي برند كهبسيار جدي و تكان دهنده است. معمولا حضرت امام از اين تعابير كمتراستفاده مي كردند و هر ضايعه و حادثه اي كه به وقوع مي پيوست، اينگونه از آن ياد نمي كردند و توجه همگان را تا اين حد معطوفنمي ساختند. ولي ببينيد شهادت استاد مطهري و از دست دادن اوچقدر براي جامعه ما به طور اخص و جوامع اسلامي به طور اعم زيانبارو خسارت آفرين است كه آن پيشواي الهي اينگونه از آن ياد مي كنند.به تعبير و يا به عبارت بهتر، به حقيقتي كه حضرت امام خميني (ره) باجديت و صراحت و قاطعيت اعلام مي كنند، توجه دقيق روا داريم:

"در اسلام عزيز به شهادت اين فرزند برومند و عالم جاودان، ثلمه اي وارد شد كه هيچ چيز جايگزين آن نيست." ثلمه و شكاف، آن هم در اسلام، و با شهادت متفكر شهيد استادمرتضي مطهري !

از ديدگاه تعاليم مقدس اسلام، شخصيت معنوي و آثار علميمتفكران و انديشمندان بزرگ الهي هيچگاه از بين نمي رود و تا هميشهتاريخ براي جوامع بشري منشا آثار فراوان مي باشد.در سخنان و توصيف هاي حضرت امام خميني (ره) درباره استادمطهري نيز همين حقيقت مورد توجه قرار گرفته است و آن پيشوايالهي اعلام مي نمايد: "بدخواهان بدانند كه با رفتن او شخصيتاسلامي و علمي و فلسفي اش نمي رود."

همچنين حضرت امام آنجا كه از استاد شهيد مرتضي مطهري باتعبير “عالم جاودان” ياد مي كند، نظر به زنده بودن و جاودانگي آثار وانديشه هاي گرانسنگ او دارد. در عين حال و با توجه به اين حقيقت كهشخصيت علمي و آثار ارزشمند استاد شهيد براي هميشه زنده و منشاء اثر فراوان خواهد بود، حضرت امام اعلام مي كنند كه “در اسلام عزيز بهشهادت اين فرزند برومند و عالم جاودان ثلمه اي وارد شد كه هيچ چيزجايگزين آن نيست.”

اگر بخواهيم اين سخن تكان دهنده و عميق حضرت امام رادريابيم، به جامعه امروزمان بنگريم و به اين سوال، پاسخ دهيم كه آياجايگزيني براي آن انديشمند توانا و جامع نگر و نقاد و موشكاف وتبيين كننده مكاتب و مسلكهاي دنيا و پاسخگوي همه نيازهاي فكريو. . . مي يابيمبايد گردونه زمان، بسيار بگردد، و روزها و شبها و سالها از پي همبيايند و بروند، و خون دلهاي فراوان خورده شود، و رنج و مشقتهايطولاني كشيده شود تا “استاد مطهري” ديگري تربيت و پرورش يابد.

www.imam-khomeini.ir

 

تلگرام مرکز فرهنگی

خبرنامه های رایزنی

کتابی جالب برای آموزش زبان فارسی برای انگلیسی زبانان، در این کتاب علاقمندان علاوه بر آشنایی با 2000 لغت و اصطلاح فارسی،با فرهنگ ایران هم آشنا می شوند.

 

آمار بازدید
 بازدید امروز : 365 | کل بازدید : 854834